ALT-R HEROES

Congratulations sa iyong 15 taon na indepedent filmmaking, direk Jay Altarejos!
Angkop talaga ang tema mo na Alt-r heroes 
sa pagdiriwang mo ng 15 taon sa paggawa ng indie films.
Sabi nga ay tinahak mo ang “road less travelled”.
 
Bilang iyong taga-hanga at taga-subaybay,
sinong mag-aakala na makakausap kita
at makakapanayam namin noong 2019. 
 
Nagsimula ang aking paghanga sa iyong mga pelikula
noong 2009 na college student ako.
Nang-aarkila lang noon sa Video City
ng mga pelikula mong "Ang Lalaki sa Parola",
 "Ang Lihim ni Antonio" at "Kambyo".
Hiyang-hiya ang kapatid ko 'pag sinasabay niya
sa pag-arkila ang mga pelikula kasi "baklaaan" daw
at iba ang tingin sa kanya ng crew ng Video City. Hahaha.
Ito ang mga panahon ng paglitaw ng mga pink films
at kasabayan mong gumawa ng mga ganitong pelikula
sina Monti Parungao (na naging artista mo rin sa Ang Lalaki sa Parola)
at Crisaldo Pablo.
Tinalakay ng iyong mga pelikula
ang seryosong pinagdadaanan ng mga bakla sa lipunan. 
Kaya naman inihalintulad kita kay Gregg Araki.
 
Noong magkatrabaho na, pinanood ko na sa sine
ang mga pelikulang "Tale of the Lost Boys" (2018),
"Jino To Mari" (2019) at sa online streaming naman
ang "Memories of Forgetting" (2021). 
 
Salamat sa mga libreng pa-sine mo noong lockdown 2020
at hindi ka nagdamot ipalabas ito kaya napanood ko
ang mga pelikula mong hindi ko pa napanood
tulad ng "Kasal" (2014), "Ang Laro sa Buhay ni Juan" (2009),
"Unfriend" (2014), "Laruang Lalaki/Censored Dreams" (2010)
pati ang "Walang Kasarian ang Digmang Bayan" (2021). 
 
Patuloy kang lumikha ng mga matapang, makabuluhan
at nanindigang pelikula para sa katotohanan.
 
Aabangan ko pa ang mga pelikula mo
tulad ng "Memories of a Love Story",
"Finding Daddy Blake" at "The Longest Night". 
 
Alagaan mo po ang iyong sarili at alagaan mo din po
ang iyong mental health, direk Jay. 
 
Lubos na gumagalang, 
Jim

NGAYON KAYA

Sa pelikulang "Ngayon Kaya", magka-klase sa kolehiyo sina Harold (Paulo Avelino) at AM (Janine Gutierrez). Hindi nagtagal ay naging matalik silang magkaibigan. Magkaiba man ng mga pangarap ngunit magkasundo sila dahil sa musika. Sa kanilang magkaibang estado sa buhay, tutuparin pa rin ba nila ang kanilang mga pangarap at mananatili pa bang magkaibigan? Aaminin ba nila ang kanilang nararamdaman sa isa't-isa?

Mas naunang napanood bilang love team sina Paulo Avelino at Janine Gutierrez sa TV series na "Marry Me, Marry You."

Kahit pa nauna nilang na-shoot ang pelikulang "Ngayon Kaya" bago mag-pandemya, ito naman ang kanilang unang pagkakataong magkasama sa pelikula. 

Hindi naman tayo binigo ng dalawang aktor dahil parehas silang mahusay sa kanilang pagganap at effective din ang kanilang chemistry.

Malinaw na naipakita ang business ng mga pangunahing tauhan sa mga kolaborasyon nina Prime Cruz at Jen Chuaunsu sa pelikula. Patunay na diyan ang mga pelikulang tulad ng "Isa Pa With Feelings" (2019) at "Sleepless" (2015). Sa pelikulang "Sleepless" at "Isa Pa With Feelings" ay parehong may kabiguan ang mga pangunahing tauhan sa kanilang buhay at pag-ibig. Sa pelikulang "Ngayon Kaya" naman mula kolehiyo hanggang sa muling pagkikita nina AM at Harold makalipas ang sampung taon, ipinakita kung ano ang mga pagbabago mula sa pribilehiyong meron si AM at working student na si Harold. Hanggang sa freelancer work ni AM at tila matagumpay na karera ni Harold sa ibang bansa. 

Samantala sa kanilang mga romantic relationships, si AM noong kolehiyo ay may nobyo. Si Harold naman ay single at na-e-enjoy ang binibigay na atensyon ni AM. Sa muli nilang pagkikita makalipas ang sampung taon, single si AM at engaged na si Harold. 

Malaki ang naitulong ng musika at mga kanta sa pelikula. Angkop ito sa milieu. Mula sa paggamit ng kantang "Jopay" at "Bakit part 2" ng Mayonnaise, ibinalik tayo nito sa mid-2000's kung saan sumikat muli ang mga Pinoy band. 

Mapapansing gumawa ng ilang rom com films si Janine Gutierrez nitong pandemya tulad ng "Dito at Doon" at "Ikaw" kahit ang "Elise" na ginawa niya bago mag-pandemya. Maaaring i-consider si Janine Gutierrez bilang "pandemic rom com queen". Dahil siya lamang ang nakagawa ng ganitong filmography sa kalagitnaan ng pandemya. 

Samantala, ang karakter ni Paulo Avelino sa pelikulang "Ngayon Kaya" ay naalala mo ang "I'm Drunk I Love You" (2017) dahil parehas mahilig sa musika ang kanyang karakter sa mga nabanggit na pelikula. Dito sa "Ngayon Kaya" naman ay siya naman ang hindi makapagsabi ng kanyang nararamdaman sa taong mahal niya. 

May isang eksena sa pelikula kung saan niyaya ni AM si Harold sumabay sa kanya dahil may kotse naman ang dalaga. Bigla nitong pinaalala ang eksena sa pelikulang "Ang Sayaw ng Dalawang Kaliwang Paa" na pinagbidahan ni Paulo Avelino noon. Sa "Ang Sayaw", ang karakter ni Paulo ang nag-aya sa karakter ni Rocco Nacino na sumabay sa kanya dahil siya naman ay may kotse. 

Going back sa pelikulang "Ngayon Kaya", may bahaging naintindihan ko ang karakter ni Harold kung bakit napalapit siya kay AM. Sino ba namang hindi mahuhulog ang loob na binibigyan mo ng atensyon ang isang tao tulad ng ginawa ni AM sa kanya? 

Sa kabilang banda, gusto ko rin ang enthusiasm at optimism ni AM. Sana meron din akong ganoong energy.

Isa sa hindi ko makakalimutang eksena sa pelikulang Pilipino ngayong taon ang ending nito. Kumbaga, para nitong nilarawan ang kabuuan ng pelikula. 

Sa totoo lang, nakaka-miss manood ng ganitong pelikula sa sinehan.

At malaking bagay na sumugal sila para ipalabas ito sa sinehan.

 

GOT 2 BELIEVE

  

 

Star Cinema changed the landscape and set the tone of romcom noong 90's at 2000's sa Philippine cinema. Nagsimula ito sa "May Minamahal" (1993). Sa nabanggit na pelikula, angkop na ang lengwaheng gamit sa panahon. Hindi na matalinghaga at nakikisabay na sa kabataan noon ang mga salita. Light ang atake sa pelikula. At dahil nanggaling ang pamagat ng pelikula sa kanta ay maayos ang paggamit nito. Hindi pa din nawawala ang elementong rich boy meets poor girl with a boyish heart sa pelikula at ang pagpapakita ng magkaibang mundo ng dalawang bida.

Samantala, ang "Got 2 Believe" (2002) naman ang nagpatibay sa love team nina Claudine Barretto at Rico Yan. Sinakto sa kanilang mga pinagsamahang teleserye at on-screen and off-screen relationship nilang dalawa. May pagkakaiba na din sa lengwahe noong 2000's pati sa gamit tulad ng cellphone na makikita sa pelikula. Maituturing na lighter film ito ni Olivia Lamasan dahil kadalasan sa mga pelikula niya ay romantic drama at family drama. Iba din ang atake sa pelikula. Mas nananaig ang mga hindi sinasabi kesa sinasabi. Sa bawat sulyap ay Lawrence (Rico Yan) kay Toni (Claudine Barretto) ay may halong kilig. Si Lawrence ay archetype ng mala-prince charming sa chic flick. Gwapo siya, family-oriented, independent, fun to be with at dating playboy na nagbago dahil sa isang babae. Matapos niyang i-set up si Toni sa iba't ibang lalaki upang maka-date kapalit ng isang deal sa isang magazine, sa wakas ay kay Perry (Dominic Ochoa) na kaibigan ng binata matatagpuan ni Toni ang ideal man. Sa kinalaunan naman kahit na unti-unting nahuhulog si Lawrence kay Toni ay hindi siya nanggulo o nakialam kanila Toni at Perry. 

Sa kabilang banda, si Toni naman ay isang achiever, maganda, family-oriented at matalinong babae. Nais niyang magkaroon ng nobyo dahil pakiramdam niya ay nalilipasan na siya ng panahon. Gayunpaman, siya ang namamahala ng isang wedding planning niyang negosyo. Siya din ang nagdidisenyo ng mga wedding gowns ng kliyente niya. Madalas kunan ng larawan ni Lawrence si Toni hanggang mapansin ng pinsan ng binata na magandang gawan ng feature na "always the bridesmaid, never the bride". Sa una, iritable ang dalaga kay Lawrence. Nagdalawang-isip pa kung tatanggapin ang kasunduan na gawan siya ng feature sa pamamagitan ng pagkuha ng kanyang mga litrato. Ngunit, tinanggap niya ito at sa huli'y mapagtatanto ni Toni kahit pa natagpuan niya kay Perry ang ideal man niya ay nahulog din ang loob niya kay Lawrence. 

Maaamin ba ng dalawa ang kanilang nararamdaman sa isa't isa? 

Sa panahong karamihan ng mga rom com na napapanood ay galing sa Hollywood. Ang "Got 2 Believe" ang namayagpag noong early 2000's sa Philippine cinema. Mas epektibo kasi ang naging chemistry nina Rico Yan at Claudine Barretto lalo't on-screen at off-screen ang kanilang romantic relationship. Sa tulong na din ng mahusay na pag-direk ni Olivia Lamasan, napatunayang hindi lamang mahahanay si direk sa mga seryosong drama kaya niya din gumawa ng romantic comedy. Nakuha din ng pelikula ang energetic youth of the early 2000's sa mga nailapat na salita at paghulma sa bawat tauhan sa pelikula. Nakadagdag pa ang mga nostalgic at nakakakilig na kanta. 

Samantala, mababago muli ng Star Cinema ang romantic genre sa pamamagitan ng mga hugot sa late 2000's at 2010's sa mga pelikulang "One More Chance" (2007) at "That Thing Called Tadhana" (2014).

 

KUNG MAWAWALA KA PA

Si Tony Palma (Christopher De Leon) ay isang inhinyero na may ambisyong maging pulitiko sa kanilang bayan. Gusto niyang sundan ang yapak ng kanyang ama na Vice Mayor ng kanilang lugar. Mayroon siyang butihin at mapagmahal na asawa at anak. 

Hindi pabor ang kanyang asawang si Marissa (Dawn Zulueta) sa kagustuhan nitong pumasok siya sa pulitika dahil mas gusto niya ang simple at tahimik na buhay. Mas gusto niyang pagtuunan ng pansin ang sakitin nilang anak na si Charina (Sarah Jane Abad). Mas lalong nag-alab ang ambisyon ni Tony sa pulitika ng italaga siya ni Mayor (Gamaliel Viray) sa City Planning Council sa isang party. Sa okasyong ito ay nagkitang muli ang dating mag-high school classmates na sina Marissa at Sylvia (Amy Austria). 

Si Sylvia ang legal consultant ng City Planning Council. Sa una'y hindi magkasundo sina Sylvia at Tony dahil mas pinapaboran ni Mayor ang huli. Nang tanggapin ang alok na maging campaign manager ni Tony si Sylvia ay bigla itong nagkasundo. Hindi na makapaglaan ng oras si Tony sa pamilya dahil mas prayoridad niya ang ambisyon. Ito ang nagiging dahilan ng pag-aaway nilang mag-asawa kaya mas pinili niyang lumapit kay Sylvia. Dahil sa tukso ay nagkaroon ng relasyon sina Tony at Sylvia. 

Madalas naman ang pagdurugo ng ilong ni Charina kaya minabuting ipatingin ito sa espesyalista. Dito natuklasang may leukemia ang bata. Masusubok ang tatag at pananampalataya ng mag-asawa dahil sa sakit ng kanilang anak. Magpapatuloy ba sa ambisyon si Tony? Ano ang patutunguhan ng relasyon niya kay Sylvia? Magkakabalikan pa ba ang mag-asawa? 

Isa sa mga pelikulang entry sa MMFF (Metro Manila Film Festival) noong 1993 ang "Kung Mawawala Ka Pa". Sa pelikulang ito nagwagi ng MMFF Best Actress at FAMAS Best Actress si Dawn Zulueta. Natanggap din ng pelikula ang 1993 MMFF Best Picture, Best Supporting Actress para kay Amy Austria, Best Child Performer para kay Sarah Jane Abad, Best Song "Pasko na Sinta ko", Best Musical Score para kay Ryan Cayabyab, Best Sound para kay Ramon Reyes at Best Cinematography para kay Romy Vitug. 

Mapapansing hindi si Carlos Siguion-Reyna ang direktor kundi si Jose Mari Avellana. Mayroon namang cameo sina Carlos Siguion-Reyna at Bibeth Orteza bilang mga doktor. Tulad ng ibang pelikula ng Reyna Films, out of town muli ang lokasyon. Sa Tagaytay naman ginawa ang pelikula. 

Mahusay ang pagkaka-restore sa pelikula. Napanood ko ito noon. Kaya maswerte at napanood kong muli ang Kung Mawawala Ka Pa na digitally restored at remastered. 

Ito ang aking mga obserbasyon sa pelikula:

1.  Naiinis ako kay Tony (Christopher De Leon) kung paano niya saktan ang mga babae sa buhay niya. Mas pinili niyang maging prayoridad ang ambisyon kaysa magbigay sa oras kanila Marissa (Dawn Zulueta) at Charina (Sarah Jane Abad). Inamin niya din na ginamit niya ang kanyang rival turned mistress na si Sylvia (Amy Austria) para sa pulitika. Napaka-makasarili niya dahil mas importante ang kaniyang ambisyong maging pulitiko na kaya niyang talikuran ang lahat. Patunay na hindi maganda ang treatment niya sa kababaihan. 

2. Tipong nagising at nahimasmasan lang si Tony noong may leukemia na si Charina. Hindi niya naisip ang naramdaman ng mga babaeng nasaktan niya.

3. Sa eksena kung saan mas pinaboran ng Mayor si Tony dahil lalaki at pamilyado ito kaysa Sylvia na babae at walang asawa na papasok sa pulitika, pinakita dito ang pagiging chauvinist ng kalalakihan. Minaliit niya ang kakayahan ng isang babae. 

4. Palaban pero understanding wife si Marissa at mabilis niyang napatawad ang asawa pati ang kalaguyo ng asawa alang-ala sa kanyang anak.

5. May mga bahagi sa pelikula na mabilis ang turn of events to the point na rushed din ang ibang eksena. 

6. Kudos kanila Amy Austria at Sarah Jane Abad dito. Scene stealer din si Pilar Pilapil bilang nanay ni Marissa. 

7. Bihira o bilang ang mga pelikulang Pilipino na may tema ng kapaskuhan. Sa pelikulang ito, sa Pasko nagkaroon ng muling pagsasama ang pamilya Palma. Pagpapakita ito na bahagi ng tradisyon sa Paskong Pilipino ang pagsasama ng bawat miyembro ng pamilya.  

8. Sa bahagi kung saan nasubok ang katatagan ng pamilya sa gitna ng unos, dito rin nasubok ang pananalig sa Diyos ng mag-asawa. Dumating sa puntong lumapit na sila sa faith healer at magalit sa Diyos si Tony. 

9. Mayroon ding witty dialogues sa pelikula tulad ng mga sumusunod:

Sylvia: Huwag mong iwan ang kalat mo!

Marissa: Ang basura ko hindi ko iniwan. Inagaw mo!

Sylvia: Gusto mong tumabi sa Daddy mo?

Charina: Dapat lang po, 'di ba?

Sylvia: Sinong kahawig ko?

Charina: Wicked stepmother.

10. Maituturing na underrated ang pelikulang ito.

SEPARADA

 

Si Melissa (Maricel Soriano) ay isang matagumpay na creative director ng isang advertising agency. Dahil na rin sa demands ng trabaho ay nawawalan siya ng panahon sa kanyang asawang si Dodie (Edu Manzano). Kahit pa bumabawi siya sa kanyang mga anak na sina Vincent (Patrick Garcia) at Jenny (Angelica Panganiban), hindi pa rin ito sapat sa kanyang asawa. Kaya naman nagkaroon ito ng kalaguyo na si Sandy (Sharmaine Arnaiz). Hindi makapaniwala si Melissa na nagawa ni Dodie na ipagpalit siya. Idagdag pa nito na nabuntis ang kerida at si Dodie ang ama. Kaya naman pinaalis niya ito sa bahay. Hindi inakala ni Melissa na magiging mahirap ang adjustments niya na wala ang asawa. Nariyan ang mapagnakawan sila at ma-aksidente si Vincent sa shooting ng isang TV ad. Sa tulong ng kanyang mga kaibigan pati ng kanyang anak at magulang, matututo si Melissa na magpatuloy sa buhay at malagpasan ang pagsubok ng pagiging single mother.

Kahit pa pandemya at naipasara ang ABS-CBN ay hindi tumigil ang Film Restoration na ipalabas ang mga pelikulang natapos nilang i-restore bago ang malungkot na pangyayari. Mahusay pa din ang kanilang pagkaka-restore at napaganda lalo ang mga pelikulang nakahanay sa kanilang proyekto.

1994 ang banner year ni Maricel Soriano kaya siya'y tinawag na "Diamond Star". Sunod sunod ang mga pelikula niya noong 1994 na tumabo sa takilya. Nariyan ang "Minsan Lang Kita Iibigin" na ni-restore din, horror film na "Vampira", action dramedy na "Nagkataon, Nagkatagpo" at siyempre ang "Separada".

Ipinakita sa pelikula na kayang pantayan ng babae ang ginagawa ng lalaki. Evident ito sa mga pelikulang nagbibigay sa atin ng ideya sa mundo ng advertising. Nakita ito noon pa man sa mga pelikulang tulad "Pahiram ng Isang Umaga" (1989) at "Ngayon at Kailanman" (1992). Sa "Separada" ay mas dama ang mundo ng advertising dahil nakatulong na ang co-writer nito na si Tessie Tomas ay galing sa advertising. Sa pre-show ng "Separada" restored version screening, ibinahagi ni Tessie Tomas na loosely based sa kanyang buhay ang kwento ni Melissa.

Sa pelikulang "Separada", sumikat ang linyang "Get out of my house, I don't need a parasite". Kapansin pansin din ang magandang pananamit ni Maricel Soriano dito sa tulong ni Ernest Santiago na kanya ring costume designer sa "Ikaw Pa Lang Ang Minahal" (1992).

Noon pa man ay maraming pelikula na ang may love triangle na tema. Hindi gino-glorify sa pelikula ang extra-marital affair ngunit ang naiiba sa pelikulang ito kesa mga naunang palabas noon ay nakita nating sina Melissa at Sandy ay parehas angat sa kalalakihan. Samantalang bigo naman sa negosyo si Dodie. May pagkakahalintulad pa nga ang "Separada" sa isang pelikula ni Maricel Soriano na "Minsan Lamang Magmamahal" (1997).

Muli, mahusay ang pagganap ni Maricel Soriano dito kaya naman nagwagi siya ng PMPC Star Awards for Best Actress. Nagustuhan ko din ang pagganap dito ni Sharmaine Arnaiz. Mahusay din si Chito Roño dahil sa kanyang creative decision na umakma din sa screenplay nina Ricky Lee at Tessie Tomas dahil mas nais nilang ipakita ang journey ng isang babae na dumaan sa isang masalimuot na pangyayari. 

Ang isa pang nagustuhan ko sa pelikula ay ang mga kaibigan ni Melissa na ginampanan nina Lani Mercado, Teresa Loyzaga, Raquel Villavicencio at Ai-Ai Delas Alas. May kanya kanya silang pinagdadaanan at iba't iba din ng personalidad pero nariyan sila sa oras na kailangan nila ang isa't isa. Ang pinakanagustuhan kong eksena dito ay ang pag-uusap nina Melissa at ang kanyang ama na ginampanan ni Eddie Rodriguez. Sa malalim na usapan ng dalawang karakter ay nalaman nating may mga mag-asawang dumadaan sa pagsubok. Maaaring nilihim o may alam ang iba pero ang pangangaliwa ay masakit sa asawang umasang tapat ang pagmamahal ng kanyang pinakasalan. Matapang din ang pelikula sa eksena kung saan tinanong ni Melissa ang pari (Nonie Buencamino) tungkol sa paghihiwalay nila ni Dodie. Sinabihan ng pari si Melissa na mas mabuting hiwalay sila.

Mas na-appreciate ko ang pelikulang "Separada" sa pag-rewatch ko nito lalo't digitally restored at remastered version na ito. 

MEMORIES OF FORGETTING

"Our memories fragile, our lifetime is very brief, everything happens so fast that we don't have time to understand the relationship of events." - mula sa pelikulang "The House of the Spirits" hango sa nobela ni Isabel Allende

"Memories light the corners of my mind." - mula sa kantang "The Way We Were" ni Barbara Streisand 

Ilan lamang ang mga linyang iyan mula sa mga sikat na akda patungkol sa alaala.

May mga alaala na gusto nating limutin at may mga alaala tayong nais sariwain. May mga alaalang maaaring kalimutan. May mga alaalang dapat ay patuloy na sariwain.

Sa pelikulang Memories of Forgetting, dalawang alaala ang pinapakita nito. Una, ang naudlot ngunit muling pagbabalik ng isang lihim na pagmamahal.  Si Jim (Noel Escondo) ay naging direktor ng bagitong si Michael (Jonathan Ivan Rivera) sa isang pelikula. Subalit, bigla na lamang hindi tumuloy si Michael sa proyekto sa hindi malamang kadahilanan. Makalipas ang ilang taon ay muling nagkita ang dalawa sa kalagitnaan ng pandemya. Sa kabilang banda, madalas sariwain ng ina ni Jim (Dexter Doria) ang kanyang karanasan sa pagtatrabaho sa ibang bansa pati ang iba pang bahagi ng kanyang nakaraan habang nakikipag-usap sa kanyang anak. Ito'y pamamaraan niya upang ang kanyang pagiging malilimutin ay hindi lubusang mamayani sa kanyang pagkatao.

Parehas masalimuot ang bahaging ito sa buhay ni Jim.

Sa muling pagkikita nina Jim at Michael ay may lihim na dapat silang harapin. Pag-ibig nga ba na naudlot dahil sa takot at pangamba? Samantala, kamatayan ba ang sumasalamin sa isang pagmamamahalang dapat pa bang ipaglaban? Magpapatuloy ba ang buhay kung sasariwain ang mga alaala o mas mabuti pang kalimutan ang bahagi ng masaklap na nakaraan?

Masaya akong mapanood ang passion project na ito ni direk Jay Altarejos. Kahit pa sa kalagitnaan ng lockdown ay hindi natinag ang kanyang pagiging malikhain.

Sa panimulang eksena o opening scene, pinapalabas ang mga snippets ng mga pelikulang nalikha ng direktor. Ito ang unang pelikulang nagpa-tanyag sa kanya sa Philippine queer cinema. Sa katauhan ni Jim (Noel Escondo), maaaring sinalamin nito ang pag-aalala ng direktor sa kanyang likha. Kung paano nagbago ang kanyang pananaw sa buhay mula sa mga una niyang likha hanggang sa kasalukuyang gawa niya. Kaakibat din nito ang kanyang karanasan sa paggawa ng mga pelikula niya.

Mahusay na nagampanan ni Noel Escondo ang kanyang karakter na si Jim. Bumalanse naman si Jonathan Ivan Rivera sa pagganap bilang Michael. Patuloy pa din si Dexter Doria sa pagbigay ng mahusay sa pagiging katuwang na aktres 

Tulad ng mga pelikulang nagawa ni direk Jay ay tastefully done ang mga sex scenes. Sa eksena kung saan ay nag-multo ang ina ni Jim kay Michael ay parang eksena ito sa pelikula ni Gregg Araki dahil sa paggamit ng ilaw at kung paano ang execution ng nabanggit na eksena.

Ang mga pelikula ni direk Jay Altarejos ay maaaring maikumpara sa bigat at tapang ng pelikula ni Gregg Araki. Iyon ang katangiang taglay ng mga likha ni Altarejos na nag-hihiwalay sa kanya sa ibang filmmakers sa ating bansa. Hindi lamang ito nakakahon sa gay community o pagkakakilanlan ng kanyang mga karakter bagkus ay sumasalamin din ito sa lipunang pinagkaitan ng karapatan ang mga mamamayang dapat ay meron nito.

SOLTERO (THE BACHELOR)

 

Isa sa mga naging proyekto ng Experimental Cinema of the Philippines noong dekada '80 ang Soltero (The Bachelor).

Tanyag ang ECP noon sa mga dekalidad na pelikulang nilikha nila kahit pa bilang lamang ang mga ito. Kabilang ang Himala, Misteryo sa Tuwa, Soltero at Oro, Plata, Mata.

Pinagbibidahan ni Jay Ilagan ang Soltero bilang Crispin Rodriguez. Isang binatang nasa 30 anyos na at mag-isa sa buhay. Kahit pa maituturing na matagumpay siya sa kanyang larangan ay kulang pa din ito dahil sa wala siyang katuwang sa buhay. Nilalaan niya ang kanyang oras sa trabaho, sumasama sa barkada tulad ng panonood ng mga dula at yayaan sa Roxas Boulevard at bumibisita madalas sa kanyang pamilya.

Sa kabilang banda, hindi pa din siya maka-move sa kanyang dating kasintahang si Christine (Rio Locsin) na may anak na sa Ibang lalaki. Madalas niya pa din itong tingnan sa tarangkahan ng bahay nito at dumadalaw din siya kay Christine. 

Meron namang bagong manager sa bangkong pinagtatrabahuan ni Crispin. Ito ay si RJ (Chanda Romero). Sa una'y hindi niya magustuhan ang istilo ni RJ ngunit sa kalaunan ay makakasundo niya ito. Sa pag-alis ni Christine ay ang pag-usbong ng bagong pag-asa sa buhay pag-ibig ni Crispin. Subalit, merong lihim si RJ na siyang magiging dahilan upang layuan din ang binata. 

May matatagpuan pa bang katuwang sa buhay si Crispin?

First time kong mapanood ang Soltero at digitally restored at remastered pa. Muli ay napamangha ako ng ABS-CBN Film Restoration. Mabuti na lamang at may pagkakataon na tayong mapanood ang classic na pelikulang ito. 

Tahimik ang pelikula. Kahit pa makulay ang dekadang pinakita sa pelikulang ito ay damang dama ang melancholia ng karakter ni Crispin. Hindi nalalayo ang katangian ng karakter na si Crispin sa ating henerasyon. Ito ay ang patuloy na paghahanap sa pagmamahal at kalinga. 

Mahusay na nagampanan ni Jay Ilagan si Crispin. Isinabuhay niya si Crispin na tulad lamang sa isang kaibigan, ka-trabaho o kakilala na madalas mong makasalamuha. Magaling din ang mga pangalawang aktor na sina Chanda Romero, Rio Locsin, Charlie Davao, Irma Potenciano, Mona Lisa, Dick Israel at Baby Delgado. Mahusay ang direksyon ni Pio De Castro III. Ganoon din kahusay ang screenplay ni Bienvenido Noriega, Jr. 

Madalas makita sa pelikula ang aquarium na gaya sa pelikulang "The Graduate" (1967). Tulad din ni Benjamin Braddock (Dustin Hoffman) si Crispin na nalulunod sa kung anuman ang inaasahan o expectations sa kanila ng lipunan pati na ang kalungkutan.

Hindi nalalayo sa tunay na buhay ang mga naranasan ni Crispin. Nandyan na may darating na mga tao sa buhay mo at makakasama mo pero hindi mo din sila mapipigilang umalis. 

Matapang na tinalakay sa pelikula ang depression at pagtatangka ng pagpapakamatay o suicide sa kalalakihan pati ang representasyon ng lesbian noong 80's. Ang mga pinakitang kilos ni Crispin matapos mamatay ang kanyang ina pati sa pag-alis ng mga itinuturing niyang mga mahal sa buhay ay maaaring sign o sintomas ng depression kaya siya nagkakasakit at sa kalauna'y nagtangkang magpakamatay. Hindi man lamang ito naintindihan ng kanyang amo. Bihira itong maipakita sa pelikulang Pilipino noon dahil madalas ay nagiging melodrama ito. Sa kabilang banda naman, bihira din ang maayos na representasyon ng lesbian sa pelikulang Pilipino. Si RJ ay maituturing na kabilang sa lipstick lesbian at maayos itong naipakita sa pelikula.